Etap 2 biznesplanu: diagnoza strategiczna rynku
Drugim etapem przygotowania profesjonalnego biznesplanu jest diagnoza strategiczna rynku. To jeden z najważniejszych fragmentów całego opracowania, ponieważ pozwala ocenić, w jakim otoczeniu będzie funkcjonować firma, inwestycja lub planowane przedsięwzięcie. Bez rzetelnej diagnozy rynku trudno wyznaczyć realne cele strategiczne, zaplanować skuteczną sprzedaż, określić przewagę konkurencyjną czy przygotować wiarygodne prognozy finansowe.
Biznesplan nie powinien być dokumentem opartym wyłącznie na oczekiwaniach inwestora. Powinien wynikać z analizy rynku, konkurencji, klientów, dostawców, barier wejścia oraz czynników makroekonomicznych. Dopiero wtedy można odpowiedzieć na pytanie, czy planowana inwestycja ma uzasadnienie biznesowe i jakie warunki muszą zostać spełnione, aby mogła zostać skutecznie zrealizowana.
Diagnoza strategiczna rynku pozwala ocenić zarówno szanse, jak i zagrożenia dla prowadzonej działalności. Pokazuje, które czynniki mogą wspierać rozwój projektu, a które mogą negatywnie wpływać na koszty, przychody, tempo sprzedaży, rentowność lub bezpieczeństwo finansowe inwestora.
Dlaczego diagnoza strategiczna rynku jest ważna w biznesplanie?
Diagnoza strategiczna rynku jest potrzebna, ponieważ każda firma i każda inwestycja funkcjonuje w określonym otoczeniu. Nawet najlepiej przygotowany pomysł może mieć problem z realizacją, jeżeli nie uwzględnia realiów rynkowych.
Na jakość biznesplanu wpływają między innymi:
- sytuacja ekonomiczna w branży,
- poziom konkurencji,
- oczekiwania klientów,
- możliwości finansowe nabywców,
- dostępność dostawców i wykonawców,
- koszt usług zewnętrznych,
- trendy technologiczne,
- zmiany prawne i administracyjne,
- inflacja,
- stopy procentowe,
- tempo rozwoju rynku,
- dostępność finansowania.
W praktyce nie ma możliwości, aby rzetelnie wyznaczyć cele strategiczne, plan realizacji inwestycji, harmonogram działań czy koszty projektu bez wcześniejszej analizy tych obszarów. Przykładowo, analiza kosztu dostawy usług, dostępności wykonawców lub siły dostawców może mieć bezpośredni wpływ na budżet inwestycji, marżę, cenę sprzedaży oraz końcową rentowność projektu.
Dlatego diagnoza strategiczna rynku nie jest formalnym dodatkiem do biznesplanu. Jest fundamentem dla kolejnych etapów opracowania.
Zakres diagnozy strategicznej rynku
Diagnoza strategiczna rynku powinna obejmować analizę czynników mikroekonomicznych i makroekonomicznych. Pierwsze dotyczą bezpośredniego otoczenia firmy lub inwestycji, czyli klientów, konkurencji, dostawców, barier wejścia i produktów substytucyjnych. Drugie odnoszą się do szerszego otoczenia gospodarczego, prawnego, społecznego i technologicznego.
Dzięki takiemu podejściu inwestor otrzymuje pełniejszy obraz sytuacji. Może zobaczyć nie tylko to, jak wygląda konkurencja w najbliższym otoczeniu, ale również to, jakie szersze trendy będą wpływać na projekt w kolejnych miesiącach i latach.
W ramach diagnozy strategicznej rynku analizuje się między innymi:
- uwarunkowania ekonomiczne,
- uwarunkowania społeczne,
- uwarunkowania prawne i administracyjne,
- uwarunkowania technologiczne,
- strukturę klientów,
- potrzeby i oczekiwania nabywców,
- trendy rynkowe,
- bariery wejścia na rynek,
- siłę konkurencji,
- wpływ dostawców na model biznesowy,
- wpływ klientów na firmę,
- ryzyko ofert substytucyjnych,
- możliwości finansowe klientów,
- prognozy rozwoju rynku.
Tak przygotowana analiza pozwala wyciągnąć wnioski, które następnie powinny zostać wykorzystane przy budowaniu konkurencyjności inwestycji, strategii sprzedaży, modelu biznesowego i prognoz finansowych.
Analiza uwarunkowań mikroekonomicznych
Pierwszym ważnym obszarem diagnozy strategicznej rynku jest analiza uwarunkowań mikroekonomicznych. Dotyczy ona najbliższego otoczenia firmy lub inwestycji, czyli tych podmiotów i czynników, które bezpośrednio wpływają na możliwość prowadzenia działalności.
W ramach analizy mikroekonomicznej należy ocenić między innymi:
- bariery wejścia na rynek,
- liczbę i siłę konkurentów,
- wpływ klientów na firmę,
- siłę negocjacyjną dostawców,
- udział dostawców w tworzeniu konkurencyjności oferty,
- ryzyko ofert substytucyjnych,
- standardy obowiązujące w danej branży,
- sposób funkcjonowania rynku,
- dostępność partnerów biznesowych,
- warunki sprzedaży lub najmu,
- poziom cen,
- jakość konkurencyjnych ofert.
W Twoim ujęciu taka analiza może obejmować nawet kilkadziesiąt czynników — przykładowo 40 czynników analizy mikroekonomicznej. To bardzo dobre podejście, ponieważ pozwala wyjść poza ogólne stwierdzenia i uporządkować rynek w sposób praktyczny.
Celem tej części nie jest wyłącznie opisanie rynku. Celem jest zrozumienie, jakie elementy mogą pomóc inwestorowi w osiągnięciu przewagi, a jakie mogą ograniczać jego pozycję.
Analiza uwarunkowań makroekonomicznych
Drugim ważnym obszarem diagnozy strategicznej rynku jest analiza uwarunkowań makroekonomicznych. Obejmuje ona czynniki polityczne, ekonomiczne, społeczne i technologiczne, które wpływają na rynek, ale pozostają poza bezpośrednią kontrolą inwestora.
W Twoim opisie ten etap obejmuje 24 czynniki analizy makroekonomicznej, co dobrze pokazuje, że profesjonalny biznesplan powinien uwzględniać szeroki kontekst funkcjonowania inwestycji.
Do najważniejszych obszarów analizy makroekonomicznej należą:
- sytuacja gospodarcza,
- inflacja,
- stopy procentowe,
- dostępność kredytu,
- polityka podatkowa,
- regulacje prawne,
- procedury administracyjne,
- zmiany demograficzne,
- sytuacja na rynku pracy,
- poziom wynagrodzeń,
- nastroje konsumenckie,
- zmiany technologiczne,
- koszty energii,
- sytuacja w branży budowlanej,
- polityka mieszkaniowa lub inwestycyjna państwa.
W przypadku projektów finansowanych kredytem szczególne znaczenie mają stopy procentowe, koszt finansowania, zdolność kredytowa klientów oraz dostępność finansowania dla przedsiębiorstw. W przypadku inwestycji deweloperskich i budowlanych bardzo ważne są także przepisy administracyjne, czas uzyskiwania pozwoleń, koszty materiałów i kondycja rynku wykonawców.
Uwarunkowania ekonomiczne rynku
Uwarunkowania ekonomiczne obejmują przede wszystkim trendy w branży, sytuację klientów i dostawców, poziom popytu, koszty prowadzenia działalności, inflację, stopy procentowe oraz prognozy rozwoju rynku.
W biznesplanie należy ocenić, czy otoczenie ekonomiczne wspiera realizację inwestycji, czy raczej zwiększa jej ryzyko. Przykładowo rosnące koszty budowy, wysoki koszt finansowania lub spadek zdolności kredytowej klientów mogą negatywnie wpływać na rentowność projektu. Z kolei wzrost popytu, ograniczona podaż konkurencyjnych produktów lub poprawa sytuacji gospodarczej mogą wspierać realizację inwestycji.
Uwarunkowania społeczne rynku
Diagnoza strategiczna rynku powinna uwzględniać również uwarunkowania społeczne, szczególnie wtedy, gdy oferta kierowana jest do klientów indywidualnych. W tym obszarze analizuje się grupy docelowe klientów, zmiany struktury klientów, trendy społeczne, potrzeby i oczekiwania nabywców oraz ich możliwości finansowe.
W przypadku inwestycji mieszkaniowych istotne mogą być zmiany demograficzne, migracje, popularność określonych lokalizacji, zmiana stylu życia, zainteresowanie domami pod miastem, popyt na mniejsze mieszkania, potrzeby rodzin z dziećmi, seniorów lub inwestorów kupujących lokale na wynajem.
Tego typu analiza pozwala lepiej dopasować produkt do rynku i uniknąć błędów polegających na przygotowaniu oferty, której klienci faktycznie nie potrzebują.
Podsumowanie wniosków z diagnozy strategicznej
Najważniejszym efektem diagnozy strategicznej rynku jest nie sama analiza, ale wnioski i rekomendacje. Dane rynkowe, opisy konkurencji i zestawienie czynników makroekonomicznych mają wartość dopiero wtedy, gdy prowadzą do konkretnych decyzji.
Dlatego na zakończenie tego etapu należy przygotować:
- podsumowanie najważniejszych szans rynkowych,
- wskazanie kluczowych zagrożeń,
- ocenę czynników wpływających na koszty i przychody,
- opis rekomendacji strategicznych,
- wskazanie ryzyk wymagających dalszej analizy,
- wnioski do przygotowania strategii konkurencyjności,
- wnioski do modelu biznesowego,
- wnioski do prognoz finansowych.
To właśnie te rekomendacje powinny zostać następnie wykorzystane przy przygotowaniu kolejnych etapów biznesplanu: analizy konkurencyjności inwestycji, modelu biznesowego, planu marketingowego, strategii sprzedaży, budżetu, harmonogramu, prognoz finansowych i analizy ryzyka.
Efekty pracy nad diagnozą strategiczną rynku
Dobrze przygotowana diagnoza strategiczna rynku pozwala inwestorowi lepiej zrozumieć otoczenie, w którym będzie działać firma lub inwestycja. Dzięki niej można ograniczyć ryzyko błędnych założeń i przygotować bardziej realistyczny biznesplan.
Efektem pracy nad tym etapem jest między innymi:
- rozwój świadomości inwestora na temat uwarunkowań prawnych, ekonomicznych, społecznych i technologicznych,
- omówienie korzystnych i niekorzystnych czynników wpływających na prowadzenie działalności,
- analiza klientów i ich oczekiwań,
- ocena wpływu dostawców i usługodawców na jakość oferty,
- identyfikacja barier wejścia na rynek,
- analiza ryzyka ofert substytucyjnych,
- ocena poziomu konkurencyjności firm działających na rynku,
- wskazanie czynników, które mogą przyspieszyć lub opóźnić realizację inwestycji,
- przygotowanie rekomendacji strategicznych,
- wskazanie działań ograniczających ryzyko inwestycyjne.
Diagnoza strategiczna rynku jako podstawa dalszych etapów biznesplanu
Diagnoza strategiczna rynku jest etapem, który łączy analizę z praktycznym planowaniem. Na jej podstawie można dopiero odpowiedzialnie wyznaczyć cele strategiczne, zaprojektować model biznesowy, opracować plan marketingowy, przygotować prognozy sprzedaży i stworzyć model finansowy.
Bez tego etapu biznesplan może być niespójny. Cele mogą być zbyt ambitne, budżet niedoszacowany, harmonogram nierealny, a prognozy finansowe oderwane od rynku. Dlatego dobrze przygotowana diagnoza strategiczna rynku jest jednym z fundamentów profesjonalnego biznesplanu.
Podsumowanie
Diagnoza strategiczna rynku to drugi etap przygotowania biznesplanu, którego celem jest ocena rynku w kontekście szans i zagrożeń dla prowadzonej działalności biznesowej. Obejmuje analizę uwarunkowań mikroekonomicznych, makroekonomicznych oraz konkurencyjności firm funkcjonujących na rynku.
Profesjonalnie wykonana diagnoza strategiczna pozwala zrozumieć, jakie czynniki wpływają na projekt, jakie ryzyka należy ograniczyć oraz jakie rekomendacje powinny zostać wykorzystane w kolejnych częściach biznesplanu. Dzięki temu biznesplan staje się nie tylko opisem planowanej inwestycji, ale realnym narzędziem zarządzania, podejmowania decyzji i przygotowania projektu do finansowania.
Inne nasze publikacje na temat finansów, nieruchomości i inwestycji:
Park handlowy jako inwestycja komercyjna
Park handlowy jako inwestycja komercyjna Park handlowy to jeden z najdynamiczniej rozwijających się …
Analiza sił działających na rynku w praktyce
Analiza konkurencyjna to jeden z kluczowych etapów przygotowania strategii biznesowej przedsiębiorst…
Budma 2018 czyli nasz rynek usług oraz pasji
Budma 2018 czyli nasz rynek usług oraz pasji- budownictwo jest tym co podnosi ciśnienie krwi i powod…
Program funkcjonalno-użytkowy
Program funkcjonalno-użytkowy to podstawowe opracowanie opisujące inwestycję pod kątek funkcji, wyko…
Prezentacja nieruchomości
Prezentacja nieruchomości – o co zapytać pośrednika lub pracownika dewelopera? Prezentacja nieruchom…
Biznesplan krok po kroku: opis inwestora i prezentacja inwestycji
Etap 1 i 2 biznes planu: opis Inwestora i prezentacja inwestycji Profesjonalny biznes plan inwe…
Wycena przedsiębiorstwa
Wycena przedsiębiorstwa Coditor sp. z o.o. Wycena przedsiębiorstwa Coditor sp. z o.o. powinna o…
Analiza konkurencyjności firmy
Wprowadzenie do analizy konkurencyjnej marketingowej i biznesowej firmy Analiza konkurencyjności pol…
Strategia rozwoju przedsiębiorstwa — od czego zacząć nowy rozwój firmy?
Strategia rozwoju przedsiębiorstwa — od czego zacząć nowy rozwój firmy? Strategia rozwoju przedsiębi…




